Country Results  | Види ја оваа страница во:

Северна Македонија

Which countries lead in budget accountability? Which ones need improvement? Explore our data and recommendations for each of the 120 countries assessed
Open Budget Survey Results

Учество на јавноста

6

Надзор над Буџетот

54

Транспарентност

36

Истражување Oтворени Буџети 2021

Одлуките за националниот Буџет - какви даноци да се наплаќаат, какви јавни услуги да се обезбедат и колкав долг да се превземе - влијаат на благосостојбата на граѓаните. Клучно е владите да ја информираат и вклучат јавноста за овие витални одлуки кои влијаат врз нивните животи и на тој начин да се осигура трошењето на јавни средства да биде во име на јавниот интерес.

Read more

 

Анкетата за Oтворен Bуџет (Open Budget Survey- OBS) е единствениот независен, компаративен и врз основа на факти базиран инструмент за истражување кој користи меѓународно прифатени критериуми за проценка на пристапот на јавноста до информациите за Буџетот на централната власт; формални можности јавноста да учествува во процесот на донесување на националниот буџет; и улогата на институциите во надзорот на Буџетот, како што е законодавната власт и ревизијата на буџетскиот процес.

Истражувањето му помага на граѓанско општество да направи проценка и да ја советува Владата во врска со известувањето кон јавноста и за употребата на јавните средства. Ова осмо издание на OBS опфаќа 120 земји.

Summary
Country Specific Assessments
Резиме за земјата MK
pdf, 517.07 KB
36 /100

Овој дел од OBS го мери пристапот на јавноста до информации за тоа како централната власт ги собира и троши јавните ресурси. Тој ја проценува достапноста на интернет, навременоста и сеопфатноста на осум клучни
буџетски документи со употреба на 109 еднакво пондерирани индикатори и ја оценува секоја земја на скала од 0 до 100. Резултатот за транспарентност од 61
или погоре укажува дека една земја веројатно објавува доволно материјал за поддршка на информирана јавна расправа за Буџетот.

Транспарентноста на Северна Македонија споредена со другите земји

Глобален просек
45
Бугарија
71
Словенија
66
Хрватска
64
Албанија
52
Србија
46
Северна Македонија
36
Восна и Херцеговина
32
0
Недоволно
61
Доволно
100

Ранг на Северна Македонија: 80 од 120 земји

0
100

Како се менуваше транспарентноста на Северна Македонија со текот на времето?

49
2010
35
2012
35
2015
37
2017
41
2019
36
2021
0
Недоволно
61
Доволно
100

Јавна достапност на буџетските документи во Северна Македонија

Key
Јавно достапен
Објавен доцна, или не е јавно достапен или е изготвен за интерна употреба
Не е изготвен
Scroll
Документ 2010 2012 2015 2017 2019 2021
Предбуџетска изјава
Предлог буџет
Усвоен буџет
Граѓански буџет
Месечни извештаи
Полугодишен извештај
Завршна сметка
Ревизорски извештај

Колку е целосна содржината на клучните буџетски документи кои се објавуваат во Северна Македонија?

Key
61-100 / 100
41-60 / 100
1-40 / 100
Scroll
Клучни буџетски документи Цел и содржина на документот Фискална година која се оценува Резултат за содржина на документ
Пред- буџетска изјава Ги обелоденува широките параметри на фискалната политика пред Предлог буџетот; дава преглед на економската прогноза на Владата, предвидените приходи, расходи и долгови. 2021 За внатрешни потреби
Предлог буџет Доставено од извршната власт до законодавниот дом за одобрување; детално ги прикажува изворите на приход, алокацијата за министерствата, предложените измени на политиките и други информации важни за подобро разбирање на фискалната состојба на земјата. 2021 33
Усвоен буџет Буџетот одобрен од законодавниот дом. 2021 89
Граѓански буџет Поедноставена и помалку техничка верзија на Предлог буџетот или Усвоениот буџет, дизајниран да ги пренесе клучните информации до јавноста. 2021 25
Месечни извештаи Вклучува информации за собраните приходи, реалните расходи и направениот долг во различни интервали; се издаваат квартално или месечно. 2020 44
Полу- годишен извештај Сеопфатно ажурирање за спроведувањето на Буџетот заклучно со средината на фискалната година; вклучува преглед на економски претпоставки и ажурирана прогноза на исходите од Буџетот. 2020 Не е изготвен
Завршна сметка Ја опишува состојбата со сметките на Владата на крајот на фискалната година и, идеално, проценка на напредокот во постигнувањето на целите на буџетската политика. 2019 50
Ревизорски извештај Издаден од врховната ревизорска институција, овој документ ја испитува здравоста и комплетноста на Завршната сметка. 2019 62

Резултатот за транспарентност на Северна Македонија од 36 во OBS 2021 е близу до резултат во 2019 година.

Што се смени во OBS 2021?

Северна Македонија ја намали достапноста на буџетските информации преку:

Навремено необјавување на Пред-буџетската изјава.

Препораки

Северна Македонија треба да даде приоритет на следниве активности за подобрување на буџетската транспарентност:

Навремено подготвување и објавување на Пред-буџетска изјава.
Навремено подготвување и објавување на Полугодишниот извештај.
Вклучување на дополнителни информации за полити, криезултати и
финансиска позиција на владата во Предлог буџетот.
Во завршната сметка вклучување на споредба за планираното и
реализираното задолжување, за планираните и реализираните
нефинансиски резултати и за планираните и реализираните
макроекономски показатели.
Поробрување на сеопфатноста на месечните извештаи преку обезбедување на информации и за програмските реализации на приходите и расходите со споредба со предлог буџетот или со споредба на реализацијата со истиот период од минатата година и со прикажување на податоци за композицијата на задолжувањето.
Проширување на партиципативноста при изработка на Граѓанскиот буџет-ГБ со идентификување на барањата на јавноста за буџетски информации пред објавување на предлог буџетот, објавување на контакт информации, објавување на ГБ преку повеќе канали (социјални медиуми, ТВ или радио програми), подготовка и објавување на ГБ и за усвоениот буџет, извршувањето и за завршната сметка.
6 /100

OBS, исто така, ги проценува формалните можности понудени на јавноста за значајно учество во различни фази на буџетскиот процес. Ги испитува практиките на извршната власт, законодавниот дом и врховната
институција за ревизија (ДЗР) со употреба на 18 еднакви пондерирани индикатори, усогласени со Глобалната иницијатива за Принципите на фискална транспарентност на учество на јавноста во фискалните политики и ја оценува секоја земја на скала од 0 до 100. https:// fiscaltransparency.net/public-participation-principles-and-guide/

Северна Македонија има оценка 6 (од 100) за учество на јавноста.

Учеството на јавноста во Северна Македонија во споредба со другите земји

Глобален просек
14
Бугарија
26
Хрватска
17
Словенија
11
Восна и Херцеговина
9
Северна Македонија
6
Албанија
6
Србија
2
0
Недоволно
61
Доволно
100

За повеќе информации, за иновативни практики на учество на јавноста ширум светот погледнете овде: https://fiscaltransparency.net/casestudies/

Опсег на можности за учество на јавноста во буџетски процес

0
/100
Формулирање
(извршна власт)
0
/100
Усвојување
(законодавна власт)
0
/100
Извршување
(извршна власт)
33
/100
Ревизија
(врховна ревизорска институција)
Key
0-40: неколку
41-60: адекватен
61-100: адекватен

Препораки

За понатамошно зајакнување на учеството на јавноста во буџетскиот процес, Министерството за финансии на Република Северна Македонија треба да даде приоритет на следниве активности:

Пилот механизми за вклучување на јавноста за време на
формулирањето на Буџетот и следење на спроведувањето на Буџетот.
Активно вклучување на ранливите и недоволно застапените групи, директно или преку граѓанските организации што ги претставуваат.

Собранието на Република Северна Македонија треба да даде приоритет на следниве активности:

Овозможување на членовите на јавните институци или граѓанските
организации да сведочат за време на неговите расправи за Предлогот
буџетот пред неговото одобрување.
Овозможување на членовите на јавните институции или граѓанските
организации да сведочат за време на расправите по Ревизорскиот
извештај.

Државниот завод за ревизија на Република Северна Македонија Има воспоставено механизми за јавноста да може да учествува во подготовката на годишната програма.

Би можело да се воспостават и формални механизми за јавноста да
придонесе за релевантни ревизорски истраги.
54 /100

OBS исто така ја испитува улогата која законодавството и врховните институции за ревизија (ДЗР) ја имаат во буџетскиот процес и степенот до кој тие обезбедуваат надзор; секоја земја се оценува на скала од 0 до 100 врз основа на 18 еднакво пондерирани индикатори. Покрај тоа, истражувањето собира дополнителни информации за независни фискални институции (види во прозорецот подолу).

Законодавната власт и врховната ревизорска институциејвае рнвоа С Македонија, заедно, обезбедуваат ограничен надзор за време на буџетскиот процес, со средна оцена на надзорот -54 (од 100). Разгледувано индивидуално, обемот на надзорот на секоја институција е прикажан подолу:

Надзор на законодавната власт

0
47
100
ограничен

Надзор на ревизорската институција

0
67
100
соодветен
Key
0-40: неколку
41-60: адекватен
61-100: адекватен

Препораки

Собранието обезбедува ограничен надзор во текот на фазата на планирање на буџетскиот циклус и слаб надзор во текот на фазата на спроведување. За подобрување на надзорот, треба да се даде приоритет на следниве активности:

Законодавството треба да расправа за буџетска политика пред да се достави Предлог буџетот и да одобри препораки за претстојниот буџет.
Предлогот Буџетот треба да се достави до законодавецот најмалку два
месеци пред почетокот на буџетската година.
Комисијата за буџет треба да го испитува спроведувањето на буџетот
во текот на годината и јавно да ги објавуваат извештаи со нивните наоди.
Во пракса, да се обезбеди осигурување дека законодавниот дом е
консултиран пред извршната власт да потроши било какви неочекувани
приходи.
Законодавна комисија треба да го испита Извештајот за ревизија и
јавно да објави извештај со своите наоди.

За зајакнување на независноста и подобрување на надзорот од страна на Државниот завод за ревизија, се препорачуваат следниве активности:

Ревизорските процеси да бидат разгледани од независна агенција.

Новите практики за воспоставување независни фискални институции

Новите практики за воспоставување независни фискални институции Македонија нема независна фискална институција. Таков тип на институции се повеќе се препознаваат како вредни независни и непартиски даватели на информации до извршната и законодавната власт за време на буџетскиот процес.

* Овие индикатори *не* се оценуваат во Анкетата за отворен буџет

Методологија

• Само објавените документи, настани и активности кои се објавени и одржани до 31 декември 2020 година се оценувани во OBS 2021.
• Истражувањето се заснова на прашалник пополнет во секоја земја од независен експерт за буџет:

Марјан Николов
Центар за економски анализи (ЦЕА)
Бул. Јане Сандански 63/3 1000 Скопје, Северна Македонија
[email protected]

• За понатамошно зајакнување на квалитетот на истражувањето, нацрт-прашалникот на секоја земја се разгледува и од анонимен независен експерт, а во Северна Македонија и од претставник на Министерството за финансии.

Past reports
Years
Language
Резиме за земјата EN
PDF, en
Прашалник EN
PDF, en
Резиме за земјата MK
PDF, mk
Резиме за земјата EN
PDF, en
Прашалник EN
PDF, en
Резиме за земјата MK
PDF, mk
Прашалник EN
PDF, EN
Резиме за земјата EN
PDF, EN
Резиме за земјата EN
PDF, EN
Прашалник EN
PDF, EN
Резиме за земјата EN
PDF, EN
Резиме за земјата EN
PDF, EN
Резиме за земјата EN
PDF, EN
Прашалник EN
PDF, EN
Прашалник EN
PDF, EN
Резиме за земјата EN
PDF, EN
Прашалник EN
PDF, EN
Резиме за земјата EN
PDF, EN